4.6 Halfjaarlijkse MeerjarenPerspectief Grondexploitaties (MPG)

Met deze paragraaf geeft het college invulling aan de motie uit 2014 om twee keer per jaar te rapporteren over de grondexploitaties.  Het eerste rapportagemoment vindt plaats in het “Meerjaren Perspectief Grondexploitaties” (MPG) als onderdeel van de jaarstukken. Deze tweede rapportage betreft een actualisatie op hoofdlijnen en vindt jaarlijks plaats na het zomerreces en voor de begroting. De bijgestelde resultaten van de tweede actualisatie op hoofdlijnen worden niet tussentijds, middels een begrotingswijziging geformaliseerd. Hiervoor is het nodig dat de gemeenteraad alle geactualiseerde versies van de grondexploitaties afzonderlijk vaststelt. Dit gebeurt één keer per jaar samen met het opstellen van het MPG en de jaarstukken.

Resultaten en risico’s
Onderstaande tabel 1.1 toont de wijzigingen ten opzichte van het vastgestelde MPG 2026. De resultaten van 01-07-2026 zijn opgesteld op basis van ontwikkelingen en inzichten die zich het afgelopen half jaar hebben voorgedaan. Gedetailleerde informatie over de grondexploitaties is vertrouwelijk beschikbaar.

Tabel 1.1 Resultaten MPG 2026 versus resultaten MPG-halfjaar 2026 (Bouwgrond in exploitatie, BIE)

Opvallendste wijziging betreft de Lammenschansdriehoek, hier verbetert het resultaat naar huidige inzichten met bijna € 1,4 miljoen. Afgelopen half jaar is het contract voor het Gammablok afgesloten en zijn opbrengsten opgenomen waar eerder nog geen rekening mee was gehouden. Het saldo van de grondexploitatie Rhijnvreugd verslechtert doordat een eerder verkregen subsidie is ingetrokken. Er is wel direct een nieuwe subsidie aangevraagd. Als de aanvraag wordt gehonoreerd is het subsidiebedrag door een gewijzigd programma sowieso lager. Het saldo bij het Bizetpad is verbeterd, voornamelijk doordat er subsidie is verkregen.

Behalve dat de resultaten kunnen wijzigen door nieuwe omstandigheden en inzichten, is het risico- en kansenprofiel van de projecten dynamisch. Daarom worden de risico’s en kansen per project meerdere keren per jaar geactualiseerd.

Tabel 1.2 Risico's MPG 2026 versus resultaten MPG-halfjaar 2026 (BIE)

De actualisatie van de project specifieke risico's per 1 juli 2026 heeft geleid tot aanpassing van de risicobedragen. Het risicoprofiel in het stationsgebied is toegenomen doordat het risicoprofiel van de M-kavels is toegenomen. Bij de uitvoering van het grondwerk zijn onvoorziene tegenvallers opgetreden. Omdat nog niet helder is wat dit precies betekent voor de grondexploitatie is hiervoor een risico opgenomen. Tegelijkertijd zijn enkele eerder geïdentificeerde kansen komen te vervallen. Zo is de verkoop van circulaire materialen niet langer als kans opgenomen en is een mogelijke bijdrage vanuit de parkeergarage vervallen. Voor K5 is sprake van een verbetering van het risicoprofiel. Per saldo leidt dit ertoe dat het totale risicoprofiel van het Stationsgebied met circa € 1 miljoen toeneemt. De risico’s bij Lammenschansdriehoek daarentegen nemen af nu er een overeenkomst is gesloten voor het Gammablok en er een aannemer is geselecteerd voor de aanleg van de openbare ruimte fase II in de Lammenschansstrip. Bij Bizetpad is de kans omgeslagen naar een klein risico doordat zoals hierboven vermeld de subsidie waarvoor eerder een kans was opgenomen is verkregen en nu is verwerkt in de grondexploitatie. Bij Rhijnvreugd is er zoals hierboven vermeld na het intrekken van de eerdere subsidie kans op een nieuwe subsidie. De risico’s voor plankosten en risico's als gevolg van het aangrenzend infraproject zijn echter toegenomen. Per saldo is het risicoprofiel bij Rhijnvreugd met ruim € 0,1 miljoen toegenomen.

In onderstaande tabel is het totale financiële effect (NCW en risico’s) voor de verschillende grondexploitaties weergegeven; overall een positief effect van bijna € 0,6 miljoen, voornamelijk veroorzaakt door Lammenschansdriehoek en in mindere mate door Bizetpad en Schipholweg 101 A t/m K.

Tabel 1.3 Beoordeling resultaten MPG-saldo grondexploitatie incl. risico's

Het actualiseren van de algemene risico’s staat in het teken van de parameters voor kosten-, opbrengsten- en rentestijgingen. Deze risico’s worden onder de algemene risico’s geschaard omdat het buiten de invloedsfeer van de gemeente ligt. Er zijn op dit moment geen nieuwe inzichten die aanleiding geven tot een tussentijdse actualisatie van de algemene risico's.

Het manifesteren van een risico heeft een verslechtering van het saldo van de grondexploitatie tot gevolg, dit leidt bij negatieve grondexploitaties tot een benodigde aanvullende verliesvoorziening. Om hierop voorbereid te zijn wordt voor de projecten in uitvoering (Bouwgronden In Exploitatie, BIE) een risicoreservering gedaan gelijk aan het berekende netto risicobedrag. De aanwezige weerstandscapaciteit voor actieve grondexploitaties bevindt zich in de reserve ‘Risico’s projecten in uitvoering’. Dotatie aan de reserve Risico’s projecten in uitvoering vindt, na besluitvorming in de gemeenteraad, plaats vanuit de reserve Grondexploitaties ten koste van het vrij besteedbaar vermogen. Ook dit gebeurt één keer per jaar via het vaststellen van het MPG als onderdeel van de jaarstukken.

Voortgang jaarschijf 2026
De wijziging van het financiële resultaat bij Lammenschansdriehoek wordt meegenomen in de slotwijzigingen. Verder geeft het voortschrijdend inzicht per 1 juli 2026 nog geen aanleiding om de begroting van de lopende grondexploitaties voor het jaar 2026 aan te passen ten opzichte van de prognose in het Meerjarenperspectief Grondexploitaties 2025. Mocht dat inzicht komende maanden wijzigen, kan dat ook meegenomen worden bij de slotwijzigingen.