Omgevingsvisie: In Q1 zijn de eerste beleidsarme wijzigingen van de Omgevingsvisie ter inzage gelegd voor zienswijze. Hierop zijn in Q2 enkele zienswijzen binnengekomen. In Q3 wordt de Nota van Beantwoording Zienswijze voorbereid en naar verwachting samen met de Wijziging Omgevingsvisie in Q4 aan de raad ter vaststelling aangeboden. In Q1 en Q2 is ook gewerkt aan een Monitoringsplan Omgevingsvisie. Deze monitor is om de raad en inwoners te informeren over de stand van zaken over de doelen en ambities uit de Omgevingsvisie.
Omgevingsprogramma’s: In Q3 is gestart met het formuleren van kaders voor het maken van Leidse Omgevingsprogramma’s.
Omgevingsplan: De zienswijzetermijn voor het Ontwerp-wijzigingsbesluit "Monumenten en omgeving van monumenten” is afgelopen. In Q4 start de bestuurlijke besluitvorming, waarna de wijzigingen naar verwachting in Q1 2027 ter vaststelling worden aangeboden aan de gemeenteraad.
We werken toe naar het tussendoel om per 1 januari 2027 Omgevingswetproof te zijn. Dit tussendoel is nog steeds haalbaar. De voortgangsrapportage 2024-2025 heeft uitgewezen dat de implementatie nog niet klaar is. In Q2 is gewerkt aan een Plan van Aanpak Programma Leiden 2040 waarin beschreven staat wat de organisatie nog moet doen om eind 2031 ‘klaar’ te zijn met de implementatie van de wet. Met name het deel ‘anders werken’ zal de komende jaren een grote wissel trekken op de organisatie. Zonder deze verandering raken de doelen van de wet - Inzichtelijk omgevingsrecht, Leefomgeving centraal, Ruimte voor lokaal maatwerk en Snellere besluitvorming - uit beeld.
In Q2 is ook gewerkt aan het inwerkprogramma over de Omgevingswet voor de nieuwe raad. Hiermee wordt 17 september gestart en zal, qua doorlooptijd, een jaar in beslag nemen
De vernieuwde subcommissie Vastgoed (onderdeel van de commissie Stedelijke Ontwikkeling) is voor het eerst bijeen geweest om samen met de Raad toe te werken naar een nieuw vastgoedbeleid. Tijdens de bijeenkomst is de commissie geïnformeerd over de reeds doorlopen stappen, de actuele stand van zaken en het vervolgproces.
Voor de verduurzaming van het gemeenlijk vastgoed zijn partijen geselecteerd die in september starten met de opnamen van de panden om tot de Duurzaam Meerjarenonderhoudsplannen te komen. Begin 2027 worden de resultaten verwacht. Hiermee zetten we de volgende stap in de analyse voor de verduurzaming van de gemeentelijke panden en is er een vervolg gegeven aan de routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed.
In juni 2026 zijn de meerjarige prestatieafspraken tussen woningcorporaties, huurdersorganisaties en gemeente getekend. In deze afspraken is vastgelegd op welke wijze wij als gemeente met deze partijen samenwerken voor de komende jaren. Woningcorporatie Portaal heeft besloten niet mee te tekenen omdat zij zich niet konden vinden in de formulering die is opgenomen over de inkomensafhankelijke huurverhoging. Tegelijk hebben zij aangegeven zich wel volledig achter de rest van de afspraken te scharen. Dit heeft Portaal bevestigd door middel van het toesturen van een activiteitenoverzicht.
Circa 6.000 Leidse inwoners ontvingen een brief over de subsidieregeling isolatiemaatregelen eengezinswoningen 2023-2028. Begin augustus bleek dat 419 adressen deel uitmaken van een VvE en daarmee niet in aanmerking komen. Het Regionaal Energieloket heeft deze subsidietrajecten geannuleerd en de betrokkenen eind augustus een herstelbrief gestuurd met informatie over alternatieve ondersteuning, waaronder de gemeentelijke vve-isolatiesubsidie. In september bezoekt een deur-tot-deur team de 419 adressen. De gemeente onderzoekt daarnaast hoe de onjuiste adressenselectie is ontstaan en welke maatregelen herhaling voorkomen.
Van de grondgebonden eengezinswoningen hebben per 18 augustus 2026 923 eigenaren gebruikgemaakt van de isolatiesubsidie, bijna 50 procent van de doelstelling tot en met 2028. In april 2026 is het loket voor verenigingen van eigenaren in nieuwe vorm gestart, met advies en begeleiding door het Regionaal Energieloket en de Warmtetransitiemakers. Beide partijen hebben veel ervaring met gemengde en grotere complexen, wat de besluitvorming binnen VvE's versnelt. In de Professorenwijk loopt een collectieve inkoopactie voor isolatieglas, met 63 aanmeldingen. Erfgoed Leiden gaf dit jaar 56 duurzaamheidsadviezen aan huis voor historische woningen.
In de eerste helft van 2026 zijn 406 sociale huurwoningen en 100 particuliere huurwoningen voorzien van kleine energiebesparende maatregelen. Energiek Leiden stimuleert het gebruik van biobased isolatiemateriaal, bereikte met workshops 100 Leidenaren en organiseert in november een tentoonstelling in de foyer van het stadhuis. Het warmtepompspreekuur is elke maand volgeboekt, waardoor we onderzoeken hoe we meer bewoners kunnen bedienen. De Leidse Huizen Dagen trokken 155 bezoekers.
De uitvoering van het Plan Zon op dak Leiden 2026-2027 is gestart, met actuele informatie voor inwoners over zonnepanelen en thuisbatterijen. Met het vervallen van de salderingsregeling per 2027 wordt het aantrekkelijker om opgewekte stroom direct zelf te gebruiken. Die inzet is nodig, want volgens het CBS vlakt de groei af: in 2025 kwamen er 488 installaties bij, een stijging van 4 procent, waarmee 12.007 woningen zonnepanelen hebben, 18 procent van de woningvoorraad. Na het zomerreces volgen een gedragsaanpak en onderzoek naar straat- en buurtacties. Voor de solar carport loopt onderzoek naar geschikte locaties en randvoorwaarden, samen met de energiecoöperaties Zon op Leiden en Energiek Leiden.
De studie naar lokale warmtebronnen is vertaald naar een interactieve kaart. Bewonersinitiatieven, corporaties en ontwikkelaars zien daarmee zelf welke bronnen in hun buurt kansrijk zijn, wat de gesprekken per wijk concreter maakt. In het najaar van 2026 bespreekt het college het bodemenergiebeleid, met vaststelling in college en raad begin 2027.
Met de aanpak voor midden- en laagspanningsroutes zijn voorbereiding, vergunningverlening en uitvoering van netverzwaringen programmatisch georganiseerd, waardoor de uitvoering voorspelbaarder wordt. Voor het Kijkhuis is een oplossing gevonden voor de energievoorziening, waardoor die ontwikkeling doorgang kan vinden. Daarnaast is een netbewust laadplein ontwikkeld dat bestaande overcapaciteit op het net benut. De samenwerking met Liander is via het convenant geïntensiveerd, met gezamenlijke programmering van netuitbreidingen en gebiedsgerichte afstemming. Daarmee is Leiden landelijk een van de koplopers op het gebied van energieplanologie en netbewust ontwikkelen.
Op 1 september heeft het college de beleidsregels 'Aanvraag prioriteit transportcapaciteit woningbouwprojecten en onderwijshuisvesting' vastgesteld. Deze bieden een juridisch kader voor de volgorde waarin projecten bij de netbeheerder worden aangemeld voor het reserveren van transportcapaciteit, voortbouwend op de VNG-modelbeleidsregels.