Per januari 2026 is het programma Leiden Inclusief overgedragen aan de lijnorganisatie. Elke medewerker van de gemeente heeft een taak om discriminatie te voorkomen en een gelijkwaardige behandeling van collega’s en inwoners van de stad te borgen. Het eerste halfjaar zijn de uitkomsten van de DIG- scan op diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid besproken in de organisatie. Er is een werkgroep Toegankelijkheid opgericht. Vanuit HR wordt verder gewerkt aan objectieve werving & selectie en is er een werkplan DIG & HR&O opgesteld. Ook wordt gewerkt aan de uitvoering van het plan van aanpak tegen racisme en discriminatie en het actieplan Welzijn en Veiligheid LHBTIQ+ personen. Per 1 juni 2026 is de Coördinator Diversiteit, Inclusie en Gelijkwaardigheid gestart. Deze coördinator ziet toe op een goede implementatie en sterke verankering van de vier thema’s uit het programma Leiden Inclusief (racisme en discriminatie, toegankelijkheid, LHBTIQ+ en gendergelijkheid).
Emancipatie en antidiscriminatie
In 2026 is ingezet op leren over antidiscriminatiebeleid, deelname aan het netwerk over antidiscriminatie van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en is input gegeven op een wetsvoorstel dat de situatie van de antidiscriminatievoorziening in Nederland wijzigt. Vanuit het Regenboogprogramma is in 2026 ingezet op het ondersteunen van verschillende initiatieven in de stad voor het verbeteren van de positie van LHBTIQ+ personen. Zo heeft er op verschillende middelbare scholen en in het hoger onderwijs het project ‘Een zwaluw in de kamer’ gedraaid van Eveline van de Putte, is een start gemaakt aan de documentaire over Roze Ouderen met o.a. Magda Römgens, is Pride Leiden ondersteund, konden de werkgroepen van COC Leiden doorgang vinden en heeft Rainbow Society Leiden een textielproject gedaan met queer jongeren in samenwerking met VNTG-winkels.
Koloniaal- en slavernijverleden
Vanuit het project ‘koloniaal en slavernijverleden’ is er gewerkt aan: vervolgonderzoek, een denktank, een proces om tot excuses te komen en de realisatie van monument(en) voor dit verleden. Op 2 december 2025 heeft de burgemeester excuses aangeboden voor de rol die het toenmalig stadsbestuur heeft gespeeld in het koloniaal- en slavernijverleden. Het vervolgonderzoek is in januari 2026 gestart, de eerste vier bijeenkomsten van de denktank zijn geweest en er is vanaf de zomer 2026 gestart met het proces voor de realisatie van monumenten.
Studentenwelzijn
Er wordt momenteel op verschillende manieren gewerkt aan het versterken van het studentenwelzijn in Leiden. Vanuit de landelijke Veerkrachtcoalitie is in samenwerking met het Deloitte Impact Fund gestart met het opzetten van een impactmeting op het Leidse studentenwelzijnsbeleid. Er wordt gewerkt aan de Landelijke samenwerking Alcoholpreventie Studenten (LAPS), die onder andere een onderzoek, een campagne en een landelijk congres organiseert. Dit project richt zich op het vergroten van kennis over de negatieve gevolgen van alcoholgebruik, het verlagen van de drempel naar hulp voor studenten en het ontwikkelen van oplossingen die passen bij de ervaringen en behoeften van studenten. Daarnaast wordt gewerkt aan het verbeteren van de website Young in Leiden, onder andere via een gebruikersonderzoek en een onderzoek naar de positionering van de website, om beschikbare (preventieve) hulp voor studenten nog duidelijker in beeld te brengen en toegankelijker te maken. Tot slot verlopen de reguliere overleggen over studentenwelzijn voorspoedig en zorgen ze nog altijd voor nieuwe ideeën om het beleid te verbeteren.
Programma Maatschappelijke Zorg Leidse regio
Binnen de Leidse regio wordt gewerkt aan de transformatie Maatschappelijke Zorg vanuit het programma Maatschappelijke zorg Leidse regio. Het programmaplan ‘Alle inwoners horen erbij! (2023-2029)’ is het meerjarig uitvoeringprogramma. Het programma richt zich op inspanningen voor inwoners die behoren tot de doelgroep maatschappelijke zorg. De focus binnen het programma ligt op een verschuiving van reactieve ondersteuning achteraf naar preventie vooraf.
In 2026 is in de Leidse regio gestart met de beweging naar ‘Wonen Eerst”. Wonen Eerst houdt in dat dakloze mensen directe of zo snel als mogelijk toegang krijgen tot zelfstandige woonruimte, zonder dat zij aan allerlei voorwaarden moeten voldoen. In een pilot met woningcorporatie Portaal worden medio november in Leiden acht Wonen Eerst woningen aan dakloze inwoners toegewezen. Voor de pilot worden vier gezinnen en vier jongeren geselecteerd. Met (zorg)aanbieders en corporaties is extra ingezet op het voorkomen van huisuitzettingen. De werkafspraken rondom huisuitzettingen door huurschuld zijn met elkaar aangescherpt. Voorts wordt ingezet op werkafspraken ter voorkoming van huisuitzettingen bij overlast. De keten maatschappelijk opvang in de leidse regio is vastgelopen. We hebben tijdelijk dakloze inwoner in gebouw C opgevangen. Vanaf september worden gezinnen en vrouwen in de Best Western opgevangen en kunnen we de dakloze inwoners uit gebouw C verhuizen naar kleine locatie verspreid over de Leidse regio.
Leiden Healthy Society Center
Het Leiden Healthy Society Center heeft in juni 2026 voor de derde keer het ‘Leiden Gezond Festival' georganiseerd. Deze dag staat jaarlijks volledig in het teken van gezondheid en welzijn voor de Leidse inwoner, naast ook de kennis- en onderzoekscomponenten. In vergelijking met eerdere edities wordt samengewerkt met een bredere vertegenwoordiging van maatschappelijke partners, organisaties en initiatieven uit de stad, naast de kennisinstellingen die verbonden zijn aan het Leiden Healthy Society Center. In september 2026 is de bijeenkomst Van verwachtingen naar verandering: voortbouwen op het pionierswerk van Andrea Evers georganiseerd. Daarnaast wordt het thema voeding en voedselomgeving geagendeerd via een kenniscafé of beleidslab, waarin kennisuitwisseling en beleidsontwikkeling samenkomen. De programmacoördinator die begin 2025 was aangesteld voor de duur van twee jaar, onder andere voor het opstellen van een meerjarenstrategie, krijgt contractverlenging. De concept meerjarenstrategie is opgesteld met looptijd 2026-2030, maar nog niet vastgesteld door het bestuur van het LHSC. Nadat het bestuur van LHSC akkoord is, zal dit nog langs het college van B&W gaan.
Aanpak Eenzaamheid en Mentale Gezondheid
In 2026 is verder uitvoering gegeven aan een zevental amendementen die de gemeenteraad in de vorm van wensen en bedenkingenprocedure heeft meegegeven bij de aanpak Eenzaamheid en Mentale Gezondheid. Over de laatste stand van zaken is in juni 2026 gerapporteerd aan de gemeenteraad door middel van een wethoudersbrief. Er is besloten de campagne rondom eenzaamheid niet te herhalen in 2026. De beschikbare capaciteit en prioriteit binnen het beleidsthema zijn ingezet voor de uitvoering van de amendementen, waardoor de focus minder op het Signaalpunt Eenzaamheid heeft gelegen. Verder is gekeken naar hoe ontmoeting en verbondenheid in de Lammenschansdriehoek verder kunnen worden gestimuleerd, in samenwerking met partners uit de Sterke Sociale Basis en stakeholders uit de wijk. Daarnaast wordt ingezet op het bevorderen van contact en samenwerking tussen generaties, ook wel de verbinding jong-oud genoemd, zowel in de Lammenschansdriehoek als op andere plekken in Leiden, met als doel een inclusieve en veerkrachtige samenleving te ondersteunen.
Een gemeentelijke voedselstrategie voor Leiden
Het thema voeding en voedselomgeving is dit jaar een nieuw aandachtspunt in gemeentelijk (gezondheids)beleid, naast de uitvoer van de City Deal Gezonde en Duurzame Voedselomgeving sinds 2025. De eerdere heatmap (onder de naam Voedseldrukmonitor) die in samenwerking met leidse collega's bij GGD is opgezet in 2025 is verfijnd en wordt het najaar 2026 vanuit de City Deal steden aangeboden aan het Rijk. Met de gezamenlijke inzichten van meerdere gemeenten wordt een landelijk beeld van de voedselomgeving geschetst ter ondersteuning van de lobby voor een landelijke voedselwet. Daarnaast zet Leiden in op de ontwikkeling van een gemeentelijke voedselstrategie. In het najaar van 2026 wordt een eerste versie van de voedselstrategie voorbereid in de vorm van een verkenning inclusief participatietraject. Met de hiervoor beschikbaar gestelde middelen (€ 150.000) worden concrete interventies uitgevoerd die bijdragen aan een gezondere en duurzamere voedselomgeving. Tegelijkertijd wordt verkend hoe het thema voeding en voedselomgeving structureel kan worden verankerd in het gemeentelijk beleid en de samenwerking met partners in de stad op de langere termijn kan worden versterkt.
Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord, Het Integraal Zorg Akkoord en het Gezond en Actief Leven Akkoord. Voor het aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA) is voortgebouwd op de eerder ingezette koers, waarbij de focus ligt op een zorgvuldige voorbereiding van de implementatie en herijking van de al lopende aanpakken. De lopende afspraken binnen het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) op lokaal niveau en het Integraal Zorgakkoord (IZA) op regionaal niveau – beide met een looptijd van 2023 tot en met 2026 – vormen hierbij de inhoudelijke en organisatorische basis. Beide akkoorden worden dit jaar afgesloten. Vanaf 2027 worden deze akkoorden integraal samengebracht binnen het AZWA. De financiering hiervoor gebeurt via een Specifieke Uitkering waarvan de kaders op het moment van schrijven nog niet bekend zijn.
De voorbereidingen voor het AZWA worden samen met de twaalf andere gemeenten in de Regio Holland Rijnland opgepakt en afgestemd met de zorgverzekeraar en de zorgaanbieders in de regio. Deze voorbereidingen gebeuren door middel van het schrijven van een regionale werkagenda.
Beleidskader Gezondheid, Sport, Spelen en Bewegen
In april 2026 is de participatierapportage voor het nieuwe integrale beleidskader Gezondheid, Sport, Spelen en Bewegen met de raad gedeeld. Begin 2027 wordt het uitgewerkte beleidskader ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Hierin worden de ambities voor de komende jaren op deze beleidsterreinen geschetst en wordt nadrukkelijk de verbinding met o.a. de beleidsterreinen welzijn en stedelijke ontwikkeling gelegd. Naast Programma 9B Preventie is dit beleidskader ook van toepassing op Programma 7A Jeugd en Programma 8C Sport.
Uitvoering plan van aanpak integrale aanpak jongeren 16-27 jaar in een kwetsbare situatie
Het plan van aanpak integrale aanpak jongeren 16-27 jaar in een kwetsbare situatie richt zich op het voorkomen van dak- en thuisloosheid. De aanpak is gebaseerd op de zogeheten Big5: Support, Wonen, Inkomen School & Werk en Welzijn. Door deze vijf domeinen samenhangend aan te pakken, wordt de kans op dak- en thuisloosheid aanzienlijk verminderd en krijgen jongeren meer perspectief op een stabiele toekomst. De gemeenteraad is eerder geïnformeerd over deze uitvoeringsagenda in een wethoudersbrief (WJT-1286-2005).
Multiprobleemgezinnen
Vanaf 2026 houden twee maatwerkfunctionarissen zich bezig met complexe casuïstiek bij multiprobleemhuishoudens. Wanneer de reguliere hulpverlening vastloopt, komen de maatwerkfunctionarissen in beeld. Zij doen dit via een integraal overleg, de maatwerkroute en de doorbraakroute. Casuïstiek komt van diverse kanten. Zowel intern (Veiligheid, W&I, bestuur) als extern (ZVH, SWT, Binnenvest, Jeugdteams). Om de impact te vergroten niet alleen op casusniveau maar ook op organisatieniveau zetten zij daarnaast binnen een leercirkel casuïstiek in om als sociaal domein te leren en zo de interne samenwerking te verbeteren en processen efficiënter te maken. In 2025 zijn er 138 casussen aangemeld bij de Maatwerkfunctionarissen. De aanmeldingen komen van diverse kanten. Zowel intern (Veiligheid, W&I, bestuur) als extern (ZVH, SWT, Binnenvest, Jeugdteams). 63 cassussen zijn weer afgesloten, omdat er een doorbraak is gerealiseerd of omdat is gezorgd voor beter, multidiscplinaire samenwerking waarmee in regulier aanbod een oplossing is gevonden. Over de eerste helft van 2026 zijn nog geen cijfers beschikbaar over geleverd maatwerk, u wordt daarover in de jaarrapportage 2026 geïnformeerd.