Beleidsterrein Arbeidsparticipatie
Aanbieden volwasseneneducatie
In juli 2026 is de lokale invulling van het beleidsplan Basisvaardigheden in Holland Rijnland 2025-2028: Leiden-Leiderdorp vastgesteld door het college. Het Taalpact Leiden-Leiderdorp is daarin leidend. Binnen dit netwerk werken de gemeenten Leiden en Leiderdorp, het Taalhuis BplusC, Stichting Lezen en schrijven, taalaanbieders, welzijnsorganisaties en vrijwilligersorganisaties nauw samen aan het versterken van basisvaardigheden van inwoners. Onderdeel van de lokale invulling is het opzetten van een projectpagina basisvaardigheden en het vormgeven van een pool met ervaringsdeskundigen. Daarnaast wordt een regionaal onderzoek naar het aanbod basisvaardigheden gedaan. Het onderzoek wordt in het najaar van 2026 afgerond. De uitkomsten worden betrokken bij de volgende aanbesteding van de Wet Educatie Beroepsonderwijs (WEB) middelen in 2027.
De arbeidsmarktregio Holland Rijnland heeft voor 2026-2027 een subsidie van €2.177.950,- ontvangen voor het LLO-collectief, een landelijk initiatief dat scholing mogelijk maakt voor volwassenen met weinig opleidingsachtergrond en beperkte basisvaardigheden. Dit bedrag wordt onder andere besteed aan trajectbegeleiders, een werkgeversadviseur en een flexibel scholingsaanbod dat aansluit bij branches zoals bijvoorbeeld bouw, logistiek of zorg.
Pilot Werk en meedoen vanuit het AZC
Het eerste jaar van de pilot is afgerond en stond in het teken van leren, ontwikkelen en ervaring opdoen met het begeleiden van AZC-bewoners naar werk. De ervaringen laten zien dat maatwerk, intensieve begeleiding, taalontwikkeling en samenwerking met werkgevers belangrijke succesfactoren zijn. De gemeente Oegstgeest doet inmiddels mee aan de pilot met eigen financiering. Met andere gemeenten in de regio worden de mogelijkheden voor samenwerking verkend. Daarnaast worden de landelijke ontwikkelingen op het gebied van arbeidsparticipatie van asielzoekers en statushouders gevolgd.
Inzetten dienstverlening voor jongeren, statushouders en migranten
Om jonge statushouders, veelal met een alleenstaande minderjarige vreemdeling (AMV)-achtergrond, een passend traject te bieden, is het regionale programma Leidse Inburgering gestart met een combinatie van taal via NLtraining en een intensief participatietraject via de Combibrug. Het gaat om negentien jongeren die hieraan deelnemen. De eerste resultaten zijn positief. Jongeren die voorheen lastig te motiveren waren, zijn nu actief betrokken.
Samen met DZB is de Leidse Inburgering een leertraject gestart om vrouwelijke statushouders beter en passender naar een baan te begeleiden. Het traject wordt begeleid vanuit de Hogeschool Utrecht en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De bedoeling is om eind dit jaar tot een sluitende aanpak te komen.
Beleidsterrein Maatschappelijke participatie en ondersteuning minima
Armoede en schuldhulpverlening
De evaluatie van de beleidsplannen armoedebeleid en schuldhulpverlening zijn afgerond en begin mei gedeeld met de raad. In het tweede en derde kwartaal van 2026 hebben meerdere participatiebijeenkomsten plaatsgevonden om input op te halen bij maatschappelijke partners, uitvoeringsorganisaties van de gemeente en beleidsmedewerkers binnen het sociaal domein, maar ook bij andere beleidsterreinen zoals ondernemers, cultuur, energietransitie en mobiliteit. In de maand september 2026 wordt ook nog input opgehaald bij inwoners die behoren tot de doelgroep.
OV-passen minima
Per 1 maart 2026 is het voor de minima doelgroep met een inkomen tot en met 100% van het wettelijk sociaal minimum mogelijk om deel te nemen aan een vierjarige pilot voor een gratis-OV kaart in de daluren. Het doel is om de participatie van deze groep inwoners te bevorderen en (vervoers)armoede zoveel mogelijk tegen te gaan. Na vier maanden is bijna twee derde van de passen vergeven. Begin juni 2026 is een nieuwe brief verstuurd aan deze doelgroep met nogmaals de oproep om zich hiervoor aan te melden.
Sleutelpas
De Sleutelpas is op 1 januari 2026 van start gegaan en bevindt zich in de operationele fase. In december 2025 en februari 2026 ontvingen ongeveer 8.500 inwoners uit Leiden en Leiderdorp met een laag inkomen een brief om hun gratis pas te activeren. Daarnaast hebben zo'n 700 inwoners de pas zelf aangevraagd. In totaal zijn bijna 2.500 passen met een kindtegoed verstrekt, waarvan ruim 75% geactiveerd is en 40% al is gebruikt. Vanaf de implementatiefase in het najaar van 2025 wordt het aanbod van partners uitgebreid. Inmiddels zijn Leidse musea, bioscopen, zwembaden en aanbieders als de Efteling en Madurodam aangesloten. Ongeveer 320 mensen hebben de betaalde pas aangeschaft. Dit is in lijn met vergelijkbare initiatieven elders. In de zomer van 2026 wordt de marketinginzet geïntensiveerd. Het gebruik concentreert zich vooralsnog op uitjes in de Leidse regio. Het doel om de Sleutelpas binnen vier jaar kostendekkend te maken, blijft van kracht.
Loketten in de wijk
Door de inzet op de loketten in de wijk, is de samenwerking tussen het gemeentelijk armoedebeleid en Incluzio versterkt. Doordat de lijnen nog korter zijn geworden dient het ‘Goede Buur Spreekuur’ hierdoor als een waardevolle bron van continue feedback vanuit het maatschappelijk werkveld. Inwoners kunnen ook bij het Goede Buur Spreekuur een aanvraag indienen voor aanvullend kindtegoed, waarmee aanvullend maatwerk wordt geboden bovenop het reguliere tegoed op de Sleutelpas. Daarnaast worden op dit moment gesprekken gevoerd met organisaties van wie de expertise een waardevolle toevoeging kan zijn aan het huidige aanbod in de loketten in de wijk.
Het Bouwdepot
De eindevaluatie van de pilot, ‘het Bouwdepot 2025’, is positief en is in de week voor het zomerreces 2026 met de raad gedeeld. Daarnaast is er per mei 2026 weer een nieuwe groep van zeven deelnemers gestart. Voor deze nieuwe groep in 2026 is incidenteel budget ter beschikking gesteld door de raad. De opzet is in grote lijnen hetzelfde als het traject in 2025. Anders is dat de leeftijdsgrens is verruimd van 18-21 jaar naar 18-27 jaar. De reden is dat jongeren ouder dan 21 jaar ook kunnen vastlopen. Zij hebben ook baat bij financiële rust en ruimte voor persoonlijke ontwikkelingen door deelname aan het Bouwdepot. Er is onderzocht wat ervoor nodig is om het Bouwdepot structureel te borgen per 2027. Of dit gebeurt is afhankelijk van de politieke ambities van de nieuwe gemeenteraad en het nieuwe college en of er financiële middelen beschikbaar worden gesteld.
Beleidsterrein Inkomensvoorzieningen
Wet van school naar duurzaam werk
In de jaarstukken van 2025 is de gemeenteraad geïnformeerd over de ingang en uitvoering van de wet Van School naar Duurzaam Werk per 1 januari 2026. De re-integratieverordening moet hierop worden aangepast. Momenteel wordt gewerkt aan een wijziging van de re-integratieverordening, zoals het verruimen van de doelgroep jongeren van 23 naar 27 jaar, het verruimen van de minimumleeftijd naar 16 jaar, de wettelijke reactietermijnen vanuit het college en enkele wijzigingen van technische aard worden verwerkt. De verwachting is dat de verordening in het vierde kwartaal van 2026 aan de raad wordt voorgelegd.
Participatiewet in Balans
Vanaf 2027 gaan de laatste wijzigingen van de wetswijziging Participatiewet in Balans in (spoor 1 van programmaplan Participatiewet in Balans). De voorbereidingen vinden hiervoor plaats en zijn naar verwachting voor 2027 of begin 2027 gereed. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan het uitwerken van spoor 3 van het programmaplan Participatiewet in Balans. Spoor 3 vraagt om cultuuromslag die nodig is om bij de uitvoering van de Participatiewet meer uit te gaan van vertrouwen en de menselijke maat.
Pilot uitvoering Werk en Inkomen
Binnen Werk en Inkomen wordt gewerkt met drie nieuwe dienstverleningsconcepten binnen een pilotstructuur. Deze concepten sluiten aan bij de uitgangspunten van Participatiewet in Balans en geven richting aan de taken en rollen van medewerkers binnen Werk & Inkomen, met name de consulenten. Binnen de pilot werken we vanuit drie nieuwe rollen. Namelijk de Consulent Intake, Consulent Geldzaken en Consulent Ontwikkeling. De pilot loopt tot begin september. Daarna volgt de eindevaluatie.
Evalueren openstaande vorderingen
In de tweede helft van 2026 wordt € 1.200.000 afgeboekt vanwege verjaring. Dit zijn voornamelijk vorderingen bij mensen zonder bekend adres (Vertrokken onbekend Waarheen (VOW)). Om verjaring van een vordering te voorkomen, moet de gemeente minimaal eens in de vijf jaar (de verjaringstermijn) een brief sturen aan de debiteur met specifieke informatie over de vordering. Bij VOW is dat niet mogelijk. Tot nu toe werd er meerdere keren per jaar onderzocht of er weer een adres bekend is, zonder te kijken naar de verjaringstermijn. Ook onderzoeken we welke vorderingen onder de motie M.25.0073.25 GEWIJZIGD D66 Kwijtschelding oude bijstandsvorderingen vallen.
Beleidsterrein Schuldhulpverlening
Schuldhulpverlening
De wachttijd voor een eerste gesprek schuldhulpverlening was in het eerste en tweede kwartaal van 2026 hoger dan de wettelijke termijn van vier weken. In het eerste kwartaal lag deze tussen de zes en acht weken. Door verschillende genomen maatregelen zoals: inwoners bellen om hen te herinneren aan hun afspraak, direct na aanmelding contact opnemen om de hulpvraag duidelijk te krijgen en extra ambtelijke capaciteit, is de wachttijd verkort. Aan het einde van het tweede kwartaal is de wachttijd teruggebracht naar de wettelijke termijn van vier weken.
Hernieuwd convenant met bewindvoerders
Op dit moment wordt het convenant tussen de gemeenten Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest, Voorschoten en Zoeterwoude en de beschermingsbewindvoerders geactualiseerd. De verwachting is dat in het derde kwartaal van 2026 het convenant in werking treedt. De aanleiding voor het actualiseren van het convenant is de verkorting van de schuldregeling van 36 maanden naar 18 maanden, de aansluiting van Voorschoten en het vermelden dat de gemeenten werken volgens de gedragscode van de Branchevereniging voor schuldhulpverlening (NVVK) of zijn aangesloten bij de NVVK.
In het nieuwe convenant is meer aandacht voor financiële begeleiding, de kwaliteitseisen waar bewindvoerders aan moeten voldoen om aan te mogen sluiten en wordt de gemeente Voorschoten ook een deelnemende partij.