2de Voortgangsrapportage 2021

Beleidsterrein 6A Ruimtelijke planvorming en plantoetsing

Doel

Prestatie

 

6A1 Toedelen van ruimte

6A1.1 Opstellen kaderstellende visies voor de ruimtelijke ontwikkeling van regio, stad en stadsgebieden

 

6A1.2 Stimuleren ruimtelijke initiatieven en ruimtelijke kwaliteit

 

6A1.3 Opstellen en actualiseren ruimtelijk instrumentarium

 

6A1.4 Implementatie Omgevingswet

 

6A2 Ruimtelijke kwaliteit van de bebouwde ruimte

6A2.1 Behandelen verzoeken van omgevingsvergunningen

 

6A2.2 Het voeren van vooroverleg

 

6A3 Veilig bouwen en veilig gebruiken van bebouwde ruimte

6A3.1 Toezicht en handhaving op veilig bouwen en gebruiken

 

6A4 Aantrekkelijke binnenstad door ruimtelijke ontwikkeling

6A4.1 Wonen boven winkels

 

6A4.2 Ontwikkeling stationsgebied

 

6A4.3 Ontwikkeling Meelfabriek

 

Toelichting doelenboom Beleidsterrein 6A Ruimtelijke planvorming en plantoetsing

Prestatie 6A1.1 Opstellen kaderstellende visies voor de ruimtelijke ontwikkeling van regio, stad en Stadsgebieden

Het stoplicht voor deze prestatie staat op groen. Als succes kan worden genoemd dat na een intensief proces van afstemming met partners en participatie met belanghebbenden en geïnteresseerden in de stad in juli 2021 de nieuwe versie van de integrale Omgevingsvisie Leiden 2040 voor besluitvorming is aangeboden aan de gemeenteraad. Dit vormt het richtinggevende kader voor alle beleid en projecten voor de ontwikkeling en kwaliteit van de fysieke leefomgeving in de stad.

Prestatie 6A1.3 Opstellen en actualiseren ruimtelijk instrumentarium

Ook deze prestatie staat op groen. Als belangrijk resultaat kan de: vaststelling van de verordening fysieke leefomgeving in twee tranches worden genoemd.

Prestatie 6A1.4 Implementatie Omgevingswet

Inhoudelijk staat deze prestatie op groen. Qua financien is een oranje stoplicht van toepassing. Toelichting: Voor het implementatiebudget zijn tot nu toe 2 tranches toegekend (2016-2020 en 2021-2022). De noodzakelijke derde tranche zal worden aangevraagd bij de begroting/kaderbrief van 2022. Omdat nu (landelijk) meer duidelijk is geworden over de inwerkingtreding en de kosten, zal hierin ook een doorkijk op de structurele effecten van de Omgevingswet voor de exploitatie worden gegeven.

Als algemene kanttekening bij deze prestatie willen wij nog opmerken dat bij het opstellen van de begroting waarover de voortgang wordt gerapporteerd werd uitgegaan van de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2022. De nieuwe startdatum van de Omgevingswet is 1 juli 2022. Het implementatieprogramma gaat onveranderd en in volle vaart door. Deze extra tijd is voor Leiden net als veel andere gemeenten zeer welkom om te zorgen voor een goede voorbereiding en overgang naar een nieuwe (digitaal) stelsel. Gelijktijdig treedt de Wet Kwaliteitsborging voor de bouw in werking.

6A2.1 Behandelen verzoeken om omgevingsvegunningen.

De door IT problemen veroorzaakte vertraging in de afhandeling van alle aanvragen is aan het afnemen, al zijn we nog niet op het voorheen gebruikelijke niveau van afhandelingssnelheid. Het ingezette crisismanagement heeft de ernstigste IT issues kunnen oplossen, aan de restpunten wordt nog gewerkt. Om het tekort aan medewerkers te kunnen opvangen is in het voorjaar gestart met een instroomklas om zelf jong nieuw talent op te leiden tot kundige plantoetsers. Het opleidingstraject is goed op gang gekomen, en gaat bij Omgevingsvergunningen op termijn zeker perspectief bieden.

Beleidsterrein 6B Gemeentelijk vastgoed

Doel

Prestatie

 

6B1 Optimale exploitatie van gemeentelijk vastgoed

6B1.1 Voeren van een erfpachtbedrijf

 

6B1.2 Opstellen MPG en Vermogensbeheer grondexploitaties

 

6B1.3 Exploiteren van gemeentelijke gebouwen

 

Toelichting doelenboom Beleidsterrein 6B Gemeentelijk vastgoed

6B1.3 Exploiteren van gemeentelijke gebouwen.

De prestatie 6B1.3 krijgt een groen stoplicht. Omdat is toegezegd dat over de voortgang van het beleidskader vastgoed (BKV) wordt gerapporteerd via de planning en control cyclus, volgt hierover aanvullende informatie.

De verduurzaming van het vastgoed is een belangrijke opgave. Er is een krediet geregeld voor de verduurzaming van de volgende gebouwen: Stadsgehoorzaal, Schouwburg, Milanenhorst 193, Eksterpad 4, Parkzicht 100, Rooseveltstraat 4A, Slachthuislaan 25, Topaaslaan 19 en Zaanstraat 126, Driftstraat 49, Le Pooleweg 6, Le Pooleweg 11, Trix Terwindstraat 2, Trix Terwindstraat 4 en Trix Terwindstraat 6. De panden aan het Eksterpad 4 en Parkzicht 100 zijn ondertussen verduurzaamd en aan de andere panden wordt nog gewerkt. De uitvoering vergt meer tijd dan gepland. Dit is ten eerste veroorzaakt doordat de overeenstemming met de huurders voor duurzaamheidsallonges langer heeft geduurd. Door de huurderswisseling tussen Libertas en Inclusio moesten de afspraken opnieuw worden vastgelegd en daarvoor was extra tijd nodig. Ten tweede is dit ontstaan door de bouwkundige en installatietechnische complexiteit van de verduurzamingsopgave voor een aantal panden. Ook de verduurzaming van monumentale panden vergt meer voorbereidingstijd dan in eerste instantie werd verwacht. De verwachting is dat in 2021 een groot deel van de werkzaamheden in opdracht kan worden gegeven en kan worden uitgevoerd.

In 2020 is het vastgoed geïnspecteerd conform de NEN 2627 methodiek. De inspectie is de basis geweest voor het opstellen van nieuwe en duurzame Meerjarenonderhoudsplannen (MJOP). Er is inzichtelijk gemaakt welke werkzaamheden nodig zijn om het vastgoed te onderhouden op het bestaande onderhoudsniveau. Aangezien de bouwkosten zijn gestegen is bij de Kaderbrief 2022-2025 extra budget aangevraagd voor de financiering van het onderhoud.

Tevens zijn duurzaamheidsadviezen opgesteld om het vastgoed te verduurzamen conform de routekaart verduurzaming vastgoed. De komende tijd zal budget gevonden moeten worden om de resterende portefeuille te kunnen verduurzamen. In de routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed wordt voor de periode tot 2050 in hoofdlijnen vastgelegd welke doelen er gesteld zijn voor de verduurzaming van de vastgoedportefeuille. Deze doelen zijn opgeknipt in tussenstappen, zodat er gefaseerd toegewerkt kan worden naar een duurzaam gebouwenbestand. Het einddoel voor 2050 is dat de vastgoedportefeuille zogenaamd ‘Paris Proof’ is. Het gebouwenbestand is dan dusdanig opgebouwd dat de duurzaamheidsdoelstellingen uit het Parijsakkoord van 2015 zijn gehaald. Hiermee wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan een groener, gezonder en duurzamer Leiden, zoals geformuleerd in het huidige coalitieakkoord ‘Samen maken we de stad’. De komende tijd zal er in de stad op steeds meer plekken zichtbaar worden dat de gemeente werkt aan de verduurzaming van haar eigen panden. Hiermee wordt nagestreefd dat ook andere vastgoedeigenaren geïnspireerd raken en hun steentje zullen gaan bijdragen met betrekking tot verduurzaming.

Met betrekking tot het onderhoud van het vastgoed hebben we een jaarplan 2021 vastgesteld. Dit jaarplan is gebaseerd op het bestaande Meerjarenonderhoudsplan. In het jaarplan is vastgelegd welk onderhoud in 2021 aan welke panden wordt uitgevoerd. Dit zal zoveel mogelijk gebeuren vanuit raamcontracten.

Beleidsterrein 6C Wonen

Doel

Prestatie

 

6C1 Hogere kwaliteit en toename van de woningvoorraad

6C1.1 Woonvisie Leiden 2020-2030 en Woonvisie uitvoeringsagenda 2020-2030

 

6C1.2 Prestatieafspraken met corporaties

 

6C1.3 Regionale woonagenda en woonruimteverdeling

 

6C1.4 (Laten) uitvoeren van woningbouwprojecten (inclusief studentenhuisvesting)

 

6C2 Opheffen illegale huisvesting

6C2.1 Toezien en handhaven op onrechtmatige bewoning

 

6C3 Beter leefklimaat in Leiden Noord

6C3.1 Kooiplein

 

6C3.2 Groenoordhallen e.o.

 

6C3.3 Oude Kooi.

 

Toelichting doelenboom Beleidsterrein 6C Wonen

6C1.4 (Laten) uitvoeren van woningbouwprojecten (inclusief studentenhuisvesting)

Deze prestatie bestaat uit 13 verschillende projecten. De volgende projecten krijgen een groen stoplicht :

  • Ananasweg
  • Big Boss / Maredijk
  • Dolfijn / 't Schippertje
  • Energiepark
  • Kaasmarkt
  • Lammenschansdriehoek
  • LEAD
  • Nieuwweroord
  • Turkoois
  • Wernink

Van laatsgenoemd project met een groen stoplicht een nadere informatieve toelichting :

Werninkterrein

Als gevolg van mogelijke effecten van de voorgestelde maatregelen autoluwe binnenstad voor de Churchillbrug en de Dr. Lelylaan is een aanvullend onderzoek uitgevoerd voor de verkeersontsluiting van het Werninkterrein. Dit heeft voor een aantal maanden vertraging gezorgd. Het onderzoek is in maart afgerond. In april vindt er
nog eenmaal participatie plaats over de gebiedsvisie en over de verkeersontsluiting. Over de beoogde fietsbrug heeft nog een extra participatieronde plaatsgevonden met omwonenden. Na deze laatste participatieronde heeft bestuurlijke besluitvorming plaatsgevonden over het kaderbesluit en de gebiedsvisie. Deze stukken zijn op 15 juli met algemene stemmen aangenomen in de gemeenteraad.

Voor de volgende 3 projecten geldt een oranje of rood stoplicht.

Humanities Campus. Rood stoplicht.

De Universiteit Leiden, de gemeente en De Sleutels hebben veelvuldig overleg gevoerd om tot afspraken te komen zowel over de vergoeding voor de verkoop van het Doelencomplex en als over de concretisering van de compensatielocaties. Er is overeenstemming bereikt tussen de UL en De Sleutels over de beoogde verkooptransactie.
Het compleet krijgen van het compensatie-aanbod heeft langer geduurd dan verwacht. In januari is het adviesrapport van de externe deskundige ontvangen die het aanbod en het Sociaal Plan heeft getoetst. Alle aanbevelingen zijn opgevolgd en het compensatieaanbod is nogmaals geoptimaliseerd. Daarna is dit aanbod gepresenteerd aan de bewoners en zijn ze per brief geïnformeerd.
Er is gewacht met het ontwerpbestemmingsplan HC ter inzage leggen na het moment dat het compensatie-aanbod compleet is en de bewoners van het Doelencomplex hierover zijn geïnformeerd. Dit heeft in maart plaatsgevonden en vanaf eind maart startte de ter inzage legging. Op dit moment vindt nog beantwoording van de zienswijzen plaats.

De Sleutels heeft vervolgens begin juli een draagvlakmeting onder de bewoners over het Sociaal Plan en het compensatie-aanbod gehouden. De uitkomst van deze draagvlakmeting, waarin een aanzienlijk deel van de bewoners aangaf niet te willen verhuizen, was voor de Sleutels aanleiding om uit het samenwerkingsverband met de gemeente en de universiteit te stappen en niet mee te werken aan een vrijwillige verkoop van het Doelencomplex. Hiermee is ondanks maximale inspanningen van alle betrokken partijen het minnelijke traject vastgelopen. De enige manier om alsnog de beschikking te kunnen krijgen over de grond van het Doelencomplex om het vastgestelde stedenbouwkundige plan voor de Humanities Campus te kunnen realiseren is via een onteigeningsprocedure. Het college van bestuur van de Universiteit Leiden heeft vervolgens besloten om gelet op de ontstane situatie niet over te gaan tot een onteigeningsprocedure. De gemeente gaat vanuit haar regierol mee in dit besluit. Het bestemmingsplan Humanities Campus, dat reeds ter inzage heeft gelegen, wordt niet aan de gemeenteraad aangeboden ter besluitvorming. De universiteit zal in overleg met de gemeente een alternatief plan ontwikkelen voor de Humanities Campus. Hiervoor zal een participatietraject met belanghebbenden en omwonenden worden doorlopen.

Oude Rijnlocatie. Oranje stoplicht.

Er is vertraging opgetreden doordat een niet terecht gebleken bezwaar moest worden gerepareerd. De aangepaste beslissing is door het college akkoord bevonden. De grond is 5 mei geleverd aan de ontwikkelaar. De bouw is gestart 6 mei 2021. Er is beslag gelegd op een aantal woningen door derde partijen wat eventueel gevolgen kan hebben voor de planning van de oplevering. De bouw zal volgens de huidige planning circa anderhalf jaar duren waarmee de oplevering eind 2022 gepland staat.

Paardenwei. Oranje stoplicht.

De besprekingen met de nieuwe eigenaar van het Hotel Holiday Inn over een intentieovereenkomst hebben meer tijd in beslag genomen en zijn in het eerste kwartaal 2021 afgerond met de ondertekening van de intentieovereenkomst. Parallel hieraan zijn intensieve overleggen met Van der Valk gevoerd om de haalbaarheid van nieuwbouw van een vdValk hotel op de Paardenwei te verkennen. Deze hebben geresulteerd in een gezamenlijke beoordeling van de haalbaarheid van verschillende scenario's. Op basis daarvan heeft Van der Valk geconcludeerd dat er onvoldoende perspectief is om het gewenste hotelconcept op de Paardenwei te realiseren en de bespreking hierover met de gemeente te beëindigen. Ook zijn inmiddels gesprekken gestart met Oudendal groep, de eigenaar van kantoorgebouw Haagse Schouwweg 8, over de mogelijke herontwikkeling van deze locatie. Door de langere doorlooptijden van deze gesprekken zijn de werkzaamheden m.b.t. het opstellen van de Gebiedsvisie vertraagd en pas in het tweede kwartaal van 2021 gestart. Afronding van de Gebiedsvisie wordt begin 2022 verwacht.

Beleidsterrein 6D Energietransitie

6D1 Klimaatneutrale gebouwde omgeving in 2050

6D1.1 Meer energie besparen

 

6D1.2 Meer duurzame opwekking energie

 

6D1.3 Realisatie aardgasvrije stad

 

Toelichting doelenboom Beleidsterrein 6D Energietransitie

Deze prestaties krijgen een groen stoplicht. Aangezien dit beleidsterrein recent is toegevoegd aan het programma Stedelijke Ontwikkeling volgt hieronder een wat uitgebreidere toelichting.

6D1.1 Meer energie besparen.

De nieuwe subsidieregeling ter stimulering van lokaal initiatief in de energietransitie loopt goed. In de eerste ronde (2de kwartaal) is bijna het totale subsidiebudget uitgegeven. Dit gaat er voor zorgen dat er mooie initiatieven, voor en door de stad, kunnen worden ontplooid. In de tweede ronde (4de kwartaal) kan nog een klein budget worden uitgegeven.

6D1.2 Meer duurzame opwekking energie.

Regionale samenwerking
In juni is de Regionale Energiestrategie 1.0 vastgesteld door de Gemeenteraad. Hierbinnen wordt een regionale structuurvisie warmte opgesteld, waarin duidelijker wordt hoe vraag en aanbod van duurzame warmteoplossingen in de regio wordt georganiseerd. Tevens zijn zoekgebieden aangewezen om grootschalige zonnevelden en windmolens te kunnen plaatsen in de regio.

Duurzame warmte voor huidig en toekomstig Leids warmtenet
Momenteel wordt het warmtenet (in eigendom van Vattenfall) gevoed door de gasgestookte energiecentrale (eigendom van Uniper) aan de Langegracht. Eind mei en begin juni is bij de zes Leidse regiogemeenten het raadsvoorstel “‘Samenwerking warmtetransitie Leidse regio en restwarmte via WarmtelinQ+” vastgesteld. Dit is de basis voor gemeenten Katwijk, Leiderdorp, Oegstgeest, Voorschoten, Zoeterwoude en Leiden om samen op te trekken in de warmtetransitie. De beperkte beschikbaarheid van warmtebronnen als alternatief voor aardgas maakt dat de gemeenten, naast lokale oplossingen, ook zoeken naar regionale oplossingen. De kern van dit raadsbesluit dient als een bepaalde mate van investeringscomfort voor investerende partijen. Daarnaast zijn er onlangs aan vier verschillende partijen opsporingsvergunningen voor het boren naar geothermische warmte in de Leidse regio toegekend. De komende tijd gaat verder worden uitgezocht hoe deze warmte op termijn een rol kan gaan spelen in de verduurzaming van het Leidse warmtenet.

Ontwikkeling lokale warmtebronnen
Lokale warmtebronnen, veelal van lage temperatuur, zijn van groot belang voor de verdere verduurzaming van het Leidse warmtenet. In de Merenwijk is een studie opgeleverd naar de inzet van bijvoorbeeld aquathermie. Tevens zijn er verkennende gesprekken gevoerd met geothermie-initiatieven. De invoering van beide op het open regionale warmtenet is onderwerp van de regionale samenwerking.

Opwekking van lokale duurzame energie
Het aantal zonnepanelen in Leiden stijgt flink. Dit mede doordat de welstandsregels zijn aangepast, waarmee er meer ruimte in het beschermde stadsgezicht is gekomen om zonnepanelen te plaatsen. Maar zeker ook door de gesloten Green Deal met het initiatief Zon op Leiden. De gemeente gaat zich binnen deze Green Deal inspannen om de komende vijf jaar, vijf daken beschikbaar te stellen. Zo kan de coöperatie ook zelf opgewekte zonne-energie beschikbaar maken voor iedereen die hiervoor niet zelf de ruimte heeft.

Toekomstbesteding elektriciteitsnetwerk
Het elektriciteitsnetwerk in de Leidse regio staat onder druk. Door toenemende economische activiteit, de energietransitie en nieuwbouwontwikkelingen is de noodzaak er om het elektriciteitsnetwerk te versterken. Hiervoor is het noodzakelijk om op korte termijn een locatie in de Leidse regio te zoeken voor de plaatsing van een 150kV-station. De gemeenten in de regio spannen zich gezamenlijk in om dit samen met de netbeheerders te organiseren. Eind van 2022 moet er meer zicht zijn op geschikte locaties.


6D1.3 Realisatie aardgasvrije stad.

Wijkaanpakken.
In meerdere wijken is een start gemaakt met de voorbereiding voor de omschakeling naar aardgasvrij, zoals beschreven in de programmabegroting. De aanleiding om te starten verschilt per wijk, en daarmee is ook de aanpak per wijk verschillend. In Meerburg, de Stevenshof en Zuidwest hanteren we een meer top-down benadering door vanuit de gemeente de kansen in die wijk actief te benutten. In Meerburg zoeken we naar mogelijkheden om spijtvrije maatregelen te nemen in de voorbereiding op een nieuwe energie infrastructuur. De komende periode stemmen we de plannen van alle stakeholders verder af, om zo veel en efficiënt mogelijk te koppelen. In de Stevenshof werken toe naar een wijkuitvoeringsplan, waarbinnen we aanpak voor besparen, opwekken en omschakelen (van kookgas naar een duurzaam alternatief) combineren. Parrallel zetten we in op het opzetten van een pilot, op kleine(re) schaal in een voorbeeldbuurt, waarin we met de woningcorporaties en andere woningeigenaren een onderzoek naar hun bezit starten. In Leiden Zuidwest is een aanvraag voor Haagweg-Zuid binnen het subsidieprogramma Aardgasvrije Wijken afgewezen, we bekijken de mogelijkheden voor deze omschakeling op buurtniveau zonder rijksbijdrage verder met de woningcorporaties. We gaan ook verder met het invullen van de randvoorwaarden op de wijkaanpak van Zuidwest verder te brengen, zoals marktordening en vraagbundeling. Dan kunnen we verder met het voorbereiden van de wijk op de komst van een nieuw warmtenet.

Lokale initiatieven.
Behalve deze top-down benadering van wijken, ondersteunen we ook bottom-up initiatieven in de stad. Onder andere in de Vogelwijk, het Houtkwartier, de Merenwijk en het Waardeiland zijn bewonersinitiatieven actief. We ondersteunen hen in het voorbereiden van de wijk op omschakeling (verduurzaming van de woningen) en het onderzoeken van de mogelijkheden om lokale bronnen te ontwikkelen, als aanvulling op de regionale warmtebronnen waarmee we de stad duurzaam willen verwarmen. De gemeente Leiden sluit zich tenslotte aan bij Stroomversnelling, een non-profit die innoveert in de praktijk binnen het domein van de energietransitie van woningen en wijken. We krijgen zo toegang tot het Wijkkompas, een instrument wat de gemeente helpt om haar regierol binnen de wijkaanpak in te vullen. Het biedt handvatten aan alle stakeholders, om gestructureerd het proces van wijkaanpakken te doorlopen.

Nieuwe keuzes.
Einde van het jaar 2021 stuurt het college de Transitievisie Warmte naar de gemeenteraad. Dit stuk bundelt de nieuwste inzichten ten aanzien van de gewenste ontwikkeling van het energiesysteem. Hiermee verschaffen we perspectief aan de stad en bouwen we voort op gemaakte keuzes. In het kader van het opstellen van deze visie en het betrekken van de stad, zijn er in het 2de kwartaal een elftal talkshows gehouden. Deze talkshows hadden vooral een informerend karakter. Met meer dan 6.000 unieke views mag hier toch van een succes worden gesproken. In het 3de en 4de kwartaal worden verdiepende gesprekken op wijkniveau gevoerd. De inzichten die hier worden opgedaan, worden meegenomen in de Transitievisie.