1e Voortgangsrapportage 2020

Stedelijke ontwikkeling

Programmanummer

 

6

Commissie

 

Stedelijke Ontwikkeling

Portefeuille(s)

 

Duurzame verstedelijking, Ruimte en Wonen

Bestuur, Veiligheid en Handhaving

De missie van het programma Stedelijke ontwikkeling luidt:
De gemeente Leiden staat voor een optimale ruimtelijke ontwikkeling van de beschikbare, schaarse ruimte van stad en regio die gericht is op een kwalitatief hoogwaardige woon-, werk- en leefomgeving.

Stand van zaken bij Voortgangsrapportage

Het programma Stedelijke Ontwikkeling bestaat uit 27 prestaties. Hiervan krijgen 23 prestaties een groen stoplicht. De verwachting is dan ook dat dat de resultaten die bij de prestaties in de gemeentebegroting 2020 zijn genoemd in bijna alle gevallen zullen worden behaald. De prestaties met een oranje stoplicht worden allen toegelicht in deze bestuursrapportage. Genoemde oorzaken zijn: de coronacrisis (voor zover nu al bekend), stikstofproblematiek, langere procedures en meer benodigde tijd voor onderhandelingen en samenwerking.

In dit stadium is het nog onvoldoende duidelijk welke effecten de coronacrisis heeft op de in dit hoofdstuk genoemde prestaties en projecten. In de loop van dit jaar zal hier meer duidelijkheid over komen.

Bij de prestaties 6A1.4 Implementatie Omgevingswet en 6B1.3 Exploiteren van gemeentelijk vastgoed is een nadere toelichting opgenomen omdat eerder is toegezegd aan de raadscommissie SO dat een voortgangsrapportage hierover in de bestuursrapportage zou worden opgenomen.

Doelenbomen

Beleidsterrein 6A Ruimtelijke planvorming en plantoetsing

Doel

Prestatie

 

6A1 Toedelen van ruimte

6A1.1 Opstellen kaderstellende visies voor de ruimtelijke ontwikkeling van regio, stad en stadsgebieden

 

6A1.2 Stimuleren ruimtelijke kwaliteit en ruimtelijke initiatieven

 

6A1.3 Opstellen en actualiseren ruimtelijk instrumentarium

 

6A1.4 Implementatie Omgevingswet

 

6A2 Ruimtelijke kwaliteit van de bebouwde ruimte

6A2.1 Behandelen verzoeken van omgevingsvergunningen

 

6A2.2 Het voeren van vooroverleg

 

6A3 Veilig bouwen en veilig gebruiken van bebouwde ruimte

6A3.1 Toezicht en handhaving op veilig bouwen en gebruiken

 

6A4 Aantrekkelijke binnenstad door ruimtelijke ontwikkeling

6A4.1 Uitvoeren Aalmarktproject

 

6A4.2 Wonen boven winkels

 

6A4.3 Ontwikkeling stationsgebied

 

6A4.4 Ontwikkeling Meelfabriek

 

Toelichting doelenboom Beleidsterrein 6A Ruimtelijke planvorming en plantoetsing

6A1.4 Implementatie Omgevingswet
De voorbereidingen op de Omgevingswet worden op onderdelen bijgesteld als gevolg van de coronacrisis en het besluit van minister Ollongren van BZK over een nieuwe datum van de inwerkingtreding van de Omgevingswet: 1 januari 2022. Deze datum moet nog wel goedgekeurd worden door het parlement. Dit besluit geeft de gemeente de noodzakelijke ruimte om niet alleen aanpassingen te doen, maar daarmee ook te kunnen oefenen en al doende te leren vóór de nieuwe datum van inwerkingtreding. Op die manier spannen we ons in om als gemeente in staat te zijn om in de loop van 2021 klaar te zijn om via het digitale en juridische stelsel geheel omgevingswetproof te werken (in dienstverlening en beleids-/planvorming).

Door het uitstel van de Omgevingswet en de onduidelijkheid over de beschikbaarheid van specifieke software voor het digitale stelsel, staat de deadline voor de publicatie van de Leidse omgevingsvisie binnen de standaarden van de omgevingswet ook onder druk.

In de collegebrief van 23 april 2020 (kenmerk Z/20/1508141) is de raad inmiddels geïnformeerd over transitie- en implementatiestrategie voor de Omgevingswet in Leiden en de voortgang van het programma Leiden 2040. De brief geeft inzicht in wat ons als gemeente nog te doen staat. 2020 is een belangrijk jaar in de transitie naar werken met de Omgevingswet. De transitie volgt vier programmalijnen: 1) richtinggevende kaders die zorgen voor ruimte voor ontwikkelingen en kwaliteit; 2) eigentijdse informatievoorziening en dienstverlening; 3) aandacht voor democratische sturing en participatie; 4) en stapsgewijze organisatieontwikkeling. De onderwerpen uit de begroting zijn hier onderdeel van.

Zoals toegezegd in de raadscommissie SO van najaar 2019 hier een voortgangsbericht over het Project Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). In januari 2020 is via SP71 één projectleider gestart om de vier SP71-gemeenten tijdig te helpen aansluiten op de landelijke voorziening van het DSO. Leiden moet via DSO bij inwerkingtreding van de omgevingswet in staat zijn om aanvragen en meldingen te ontvangen en behandelen, en omgevingsdocumenten zoals het omgevingsplan van rechtswege kunnen aanpassen. Aansluiting op de landelijke voorziening en implementatie van (nieuwe) software is randvoorwaardelijk. Momenteel wordt het programma van eisen voorbereid voor gezamenlijke aankoop van software voor het plan- en regelproces (omgevingsdocumenten en toepasbare regels). Daarnaast wordt waar mogelijk aangesloten bij lopende digitaliseringsprojecten op het terrein van met name VTH- (Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving ) APV. Verdere verkenning van de impact van beide trajecten op de werkprocessen en manieren van werken heeft in beide processen last van beperkte inzetbaarheid van mensen mede als gevolg van de coronacrisis.

De prestatie krijgt een oranje stoplicht omdat de implementatie niet binnen het huidige krediet gerealiseerd kan worden. Bij Kaderbrief 2020-2024 zal aanvullend budget gevraagd worden voor implementatiekosten en aansluiting op het landelijke Digitaal Stelsel Omgevingswet.

6A4.2 Wonen boven winkels
Het stoplicht voor deze prestatie staat op groen. In verband met motie M 19.0112 “Wonen boven winkels blijven stimuleren” volgt een nadere toelichting. Het project Wonen boven winkels eindigt aan het einde van 2020. In de motie “Wonen boven winkels blijven stimuleren” (M19.0112) is het college gevraagd om met een voorstel te komen over hoe de ambitie om meer leegstaande ruimtes boven winkels tot woningen te transformeren na beëindiging van het project vorm kan krijgen. In de motie is specifiek om aandacht voor de huisvesting van studenten gevraagd.

Tijdens de looptijd van het project Wonen boven winkels zijn veel leegstaande ruimtes verbouwd tot relatief kleine, zelfstandige studio’s van 30 tot 50m2. Onzelfstandige studentenkamers zijn beperkt gerealiseerd. Dat komt enerzijds omdat bewoners van zelfstandige woningen (ook studenten) in aanmerking komen voor huursubsidie en de huurprijzen verhoudingsgewijs hoger kunnen zijn dan bij kamerbewoning. Daarnaast zijn aan verkamering hoge technische eisen verbonden, bijvoorbeeld op het gebied van akoestische isolatiewaarden. Deze eisen maken realisatie lastiger. De verwachting is dat bij gelijkblijvende subsidievoorwaarden in de toekomst niet meer studentenkamers boven winkels gerealiseerd zullen worden dan dat de afgelopen jaren het geval was.

Het college wil graag aan het einde van het jaar met een voorstel komen voor een nieuw subsidieprogramma voor het realiseren van woningen boven winkels. Dit kan in 2021 ingaan. De verwachting is dat het nieuwe programma in de eerste periode nog kan worden bekostigd uit de middelen die onbenut zijn gebleven in het huidige project. De gedachte is om in het nieuwe programma subsidie beschikbaar te stellen voor het realiseren van alle typen woningen, maar daarbij een verhoudingsgewijze hogere subsidie beschikbaar te stellen voor specifieke woonvormen mbt studentenhuisvesting. Op die manier wordt het aantrekkelijker gemaakt om voor studentenhuisvesting te kiezen, maar blijven ook andere opties beschikbaar voor die gevallen waar studentenhuisvesting niet inpasbaar of door de eigenaar ongewenst is.

6A4.3 Ontwikkeling Stationsgebied
Deze prestatie bestaat uit 5 verschillende onderdelen. Twee krijgen een oranje stoplicht, drie staan op groen.

Oranje stoplicht

  • Rijnsburgerblok
    - Lorentz fase 1 wordt ipv eind 2019 in het eerste kwartaal 2020 opgeleverd.
    - Lorentz fase 2 planvorming loopt ca 3 maanden vertraging op i.v.m. corona crisis.
    - Voor het derde deel Rijsburgerblok start medio 2020 de sloop van het bestaande voormalige ABN-AMRO kantoor en de achterliggende school, waarna in de tweede helft van 2020 de bouw aanvangt.
  • De Geus
    Het ontwerpbestemmingsplan wordt binnenkort in inspraakprocedure gebracht. De contractuele onderhandelingen en de uitwerking van een fietsenstalling onder het plan nadert de afronding. De verwachting dat de sloop van het bestaande pand en de bouw van het nieuwe plan in 2021 zal aanvangen.



Groen stoplicht

  • Toekomstige busterminal
  • Fietsparkeren rondom Leiden Centraal
  • Gebiedsmarketing, participatie en verduurzaming

Beleidsterrein 6B Gemeentelijk vastgoed

Doel

Prestatie

 

6B1 Optimale exploitatie van gemeentelijk vastgoed

6B1.1 Voeren van een erfpachtbedrijf

 

6B1.2 Opstellen MPG 2020 en Vermogensbeheer grondexploitaties 2020-2024

 

6B1.3 Exploiteren van gemeentelijke gebouwen

 

Toelichting doelenboom Beleidsterrein 6B Gemeentelijk vastgoed

6B1.3 Exploiteren van gemeentelijke gebouwen
De prestatie krijgt een groen stoplicht. Omdat is toegezegd dat over de voortgang van het beleidskader vastgoed (BKV) wordt gerapporteerd via de planning en control cyclus volgt hierover aanvullende informatie.

De verduurzaming van het vastgoed is een belangrijke opgave. Bij de eerste en tweede bestuursrapportage 2019 is een krediet geregeld voor de verduurzaming van de volgende gebouwen: Stadsgehoorzaal, Schouwburg, Milanenhorst 193, Eksterpad 4, Parkzicht 100, Rooseveltstraat 4A, Slachthuislaan 25, Topaaslaan 19 en Zaanstraat 126, Driftstraat 49, Le Pooleweg 6, Le Pooleweg 11, Trix Terwindstraat 2, Trix Terwindstraat 4 en Trix Terwindstraat 6. Er is opdracht gegeven om te starten met de werkzaamheden voor het eerste pand en gefaseerd zal opdracht worden gegeven voor de andere panden. Ook is een aanbesteding georganiseerd voor het plaatsen van circa 4.000 zonnepanelen. Er wordt nog gewerkt aan het opstellen van technische omschrijvingen voor de aanbesteding van de werkzaamheden die nog niet in opdracht zijn gegeven. Tevens wordt overleg gevoerd met de huurders van de gebouwen om afspraken te maken over het verduurzamingsplan en de financiering. Het merendeel van de werkzaamheden bestaat uit het isoleren van gevels, daken, toepassen van dubbel glas en het aanbrengen van zonnepanelen. De meeste gebouwen krijgen een energielabel A maar minimaal een energielabel C (met uitzondering van monumenten). Door het verduurzamingsplan wordt bespaard op energielasten en wordt ook de CO2 uitstoot beperkt.

Het College van B&W heeft de ‘routekaart voor verduurzaming van gemeentelijk vastgoed’ vastgesteld. Hiermee wordt voor de periode tot 2050 in hoofdlijnen vastgelegd welke doelen er gesteld zijn voor de verduurzaming van de vastgoedportefeuille. Deze doelen zijn opgeknipt in tussenstappen, zodat er gefaseerd toegewerkt kan worden naar een duurzaam gebouwenbestand. Het einddoel voor 2050 is dat de vastgoedportefeuille zogenaamd ‘Paris Proof’ is. Het gebouwenbestand is dan dusdanig opgebouwd dat de duurzaamheidsdoelstellingen uit het Parijsakkoord van 2015 zijn gehaald. Hiermee wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan een groener, gezonder en duurzamer Leiden, zoals geformuleerd in het huidige coalitieakkoord ‘Samen maken we de stad’. De komende tijd zal er in de stad op steeds meer plekken zichtbaar worden dat de gemeente werkt aan de verduurzaming van haar eigen panden. Hiermee wordt nagestreefd dat ook andere vastgoedeigenaren geïnspireerd raken en hun steentje zullen gaan bijdragen met betrekking tot verduurzaming.

Met betrekking tot het onderhoud van het vastgoed hebben we een jaarplan 2020 vastgesteld. Dit jaarplan is gebaseerd op het Meerjarenonderhoudsplan. In het jaarplan is vastgelegd welk onderhoud in 2020 aan welke panden wordt uitgevoerd. Dit zal zoveel mogelijk gebeuren vanuit raamcontracten.

Er is al veel vastgoed verkocht dat niet beleidsmatig wordt ondersteund. In 2020 is het pand aan de Sumatrastraat 195 verkocht voor een woningbouwontwikkeling.

Beleidsterrein 6C Wonen

Doel

Prestatie

 

6C1 Hogere kwaliteit en toename van de woningvoorraad

6C1.1 Nota Wonen

 

6C1.2 Prestatieafspraken met corporaties

 

6C1.3 Regionale woonagenda en woonruimteverdeling

 

6C1.4 (Laten) uitvoeren van woningbouwprojecten (inclusief studentenhuisvesting)

 

6C2 Opheffen illegale huisvesting

6C2.1 Toezien en handhaven op onrechtmatige bewoning

 

6C3 Beter leefklimaat in Leiden Noord

6C3.1 Kooiplein

 

6C3.2 Van Voorthuijsenlocatie

 

6C3.3 Groenoordhallen e.o.

 

6C3.4 Oude Kooi.

 

6C3.5 Programmasturing WOP Leiden Noord

 

Toelichting doelenboom Beleidsterrein 6C Wonen

6C1.4 (Laten) uitvoeren van woningbouwprojecten (inclusief studentenhuisvesting)
Deze prestatie bestaat uit 13 verschillende projecten. De volgende 7 projecten krijgen een groen stoplicht: Ananasweg, Dolfijn 't Schippertje, Lammenschansdriehoek, LEAD, Nieuweroord, Paardenwei en het Werninkterrein. Zes projecten hebben een oranje stoplicht. Deze laatste projecten worden nader toegelicht.

  • Big Boss / Maredijk
    De verwachting is dat de 1e fase omgevingsvergunning in het 4e kwartaal 2020 verleend kan worden. De vertraging is ontstaan omdat de gemeente Leiden en provincie Zuid-Holland eerst nog afspraken moeten vastleggen over hoe er wordt omgegaan met de verstedelijkingsopgave en de molenbiotoopregels in Leiden.
  • Energiepark
    In het kader van besluitvorming over de Gebiedsvisie is inzicht gegeven in de aanpak van het project na vaststelling van de Gebiedsvisie, waarbij een aantal activiteiten in 2020 voorzien waren. Ten aanzien van deze aanpak zijn een aantal wijzigingen opgetreden. Eén daarvan is de aanpak van het beoordelingskader op basis waarvan een selectieprocedure gestart zou worden. Dit beoordelingskader is opgesteld, maar met het oog op het voorgenomen besluit van het college om te gaan samenwerken met het Nieuw Leids Bolwerk en betrokken marktpartijen, is het niet nodig gebleken dit kader vast te laten stellen en in te zetten voor een selectieprocedure. Wel is dit kader ingezet om te beoordelen of de marktpartijen voldoen aan de voorwaarden die gesteld zouden zijn, indien er sprake was geweest van een selectieprocedure. Wat betreft de voorbereiding van de bestemmingsplanprocedure is deze gestart in 2020. De voorbereiding van het Kaderbesluit is verschoven naar de fase waarin de haalbaarheidsfase met het Nieuw Leids Bolwerk en betrokken marktpartijen wordt afgerond, omdat op die manier uitgebreider inzicht gegeven kan worden in de financiële en inhoudelijke kaders die van toepassing zullen zijn op de fase van realisatie. Tijdens de haalbaarheidsfase worden marktpartijen o.a. uitgedaagd om het financiële tekort zo klein mogelijk te laten zijn. Naar verwachting wordt deze haalbaarheidsfase najaar 2020 afgerond. Tot slot geldt nog dat er een wensen en bedenkingen procedure voorgesteld is tegelijk met het voorgenomen besluit te gaan samenwerken met het Nieuw Leids Bolwerk en betrokken marktpartijen, die niet voorzien was in de fase dat de Gebiedsvisie werd vastgesteld. Deze procedure houdt verband met de voorgestelde wijze van selecteren van de samenwerkingspartner, waarvan de consequenties bij voorbereiding van de Gebiedsvisie nog onvoldoende in beeld gebracht konden worden.
  • Humanities Campus
    Eerste helft 2020 werd volgens de planning overeenstemming tussen de UL en De Sleutels verwacht over schadeloosstelling voor het Doelencomplex en bouw van compensatiewoningen. En een draagvlakmeting onder de bewoners. Deze onderhandelingen nemen meer tijd in beslag. Onlangs is de raad hierover met wethoudersbrief geïnformeerd (3 maanden vertraging).
  • Kaasmarkt
    Het ruimtelijke kader voor de Kaasmarkt komt in Q2 2020 bij de gemeenteraad in plaats van de eerder genoemde Q4 2019. Er is een splitsing aangebracht tussen het ruimtelijke kader, dat gaat over de vier ontwikkelingen aan de randen, en het kaderbesluit dat gaat over de inrichting van het plein. Het kaderbesluit voor de Kaasmarkt volgt op zijn vroegst eind 2020, maar waarschijnlijk eerder in de eerste helft van 2021.
  • Oude Rijnlocatie
    De oplevering van de bouw zal waarschijnlijk in de eerste helft van 2022 plaatsvinden. Dit komt doordat de benodigde procedures een langere doorlooptijd hebben gehad. Er zal dus later gestart worden met de bouw.
  • Turkoois
    In maart 2020 is door de initiatiefnemer opdracht verleend voor de onderzoeken van het bestemmingsplan. Aan het begin van het tweede kwartaal kan het Voorlopige Ontwerp van het gebouw aan de gemeente ter toets worden gestuurd en wordt de anterieure overeenkomst aangeboden aan de initiatiefnemer. In verband met de coronacrisis is een informatiebijeenkomst over het ontwerp en de planologische procedure, die voorlopig stond ingepland voor medio april, met onbepaalde tijd vertraagd. Deze bijeenkomst is nodig om het ontwerpbestemmingsplan in procedure te brengen.

6C3.3 Groenoordhallen e.o.
Deze prestatie staat op oranje. Ymere en Gemeente hebben geen overeenstemming bereikt over het overnemen van de ontwikkelrechten. Gemeente heeft daarom eind 2019 besloten van aankoop af te zien. De laatste stand van zaken is dat Ymere nu via een tender in 2020 een opvolgende ontwikkelaar wil selecteren. Gemeente en Ymere zijn in overleg over de afwikkeling (deels ontbinding en deels overname) van de vigerende samenwerkingsovereenkomst uit 2006. Daarnaast is de Gemeente ook verkennend in gesprek met NVG over de mogelijkheden van herontwikkeling.

Beleidsterrein 6D Energietransitie

6D1 Klimaatneutrale gebouwde omgeving in 2050

6D1.1 Meer energie besparen

 

6D1.2 Meer duurzame opwekking energie

 

6D1.3 Realisatie aardgasvrije stad

 

Toelichting doelenboom Beleidsterrein 6D Energietransitie

Er zijn geen afwijkingen ten opzichte van de begroting. Recent is een brief aan de gemeenteraad gestuurd ( kenmerk: Z/20/1508088, d.d. 23 april) over de voortgang in het dossier omtrent de regionale warmtetransportleiding en de acties die het college onderneemt om dit belangrijke project te helpen realiseren. Daarnaast is er onlangs in de gemeenteraad besloten over de concept Regionale Energie Strategie (RV 20.0039) en wordt er in juni nog gesproken over het kaderstellende raadvoorstel RV 20.0032 'Handelingsperspectief gemeente Leiden energietransitie in de gebouwde omgeving’ (met overkoepelende uitvoeringsagenda als bijlage).